Badanie

Pracownicze Plany Kapitałowe

W jaki sposób wpłynie to na pracodawców i pracowników?

January 10, 2019
| Poland

Przez ostatnie kilkanaście miesięcy polscy pracodawcy i pracownicy śledzili prace legislacyjne związane z planowanym przez rząd wprowadzeniem obowiązkowych planów emerytalnych współfinansowanych przez pracodawców, pracowników i rząd, znanych pod nazwą Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK).

Głównym celem nowo wprowadzonych planów ma być objęcie programem o charakterze emerytalnym szerokich rzesz pracowników, którzy w zdecydowanej większości nie czynią obecnie żadnych oszczędności dedykowanych celom emerytalnym, przy postępującym zmniejszaniu się Świadczeń emerytalnych zapewnianych w ramach dotychczasowego systemu zabezpieczenia społecznego.

W dniu 19 listopada 2018 Prezydent Polski podpisał ustawę o PPK, która wejdzie w życie 1 stycznia 2019 roku przy czym obowiązuje półroczne vacatio legis. Od 1 lipca PPK będą tworzyć firmy zatrudniające 250 osób i więcej, a pół roku później, również mniejsze firmy.

Zgodnie z zapisami ustawy PPK są dobrowolnym, powszechnym i prywatnym systemem długoterminowego oszczędzania o celu emerytalnym dla pracowników, współfinansowanym przez nich samych, pracodawców oraz państwo.

PPK będą zobowiązani wprowadzić wszyscy pracodawcy zatrudniający co najmniej jedną osobę, za  którą odprowadzane są składki na ubezpieczenie społeczne.

PPK będą gromadziły środki w wybranej przez pracodawcę instytucji finansowej, którą może być towarzystwo emerytalne, towarzystwo funduszy inwestycyjnych lub firma ubezpieczeniowa. Wyboru instytucji dokonuje pracodawca w porozumieniu z pracownikami.

Przystąpienie do PPK nastąpi w wyniku automatycznego zapisu osób zatrudnionych w wieku od 18 do 55 lat. Pracownicy w wieku powyżej 55 lat  samodzielnie składają wniosek o przystąpieniu do programu.

Pracownik będzie miał również możliwość odstąpienia od udziału w PPK, podpisując specjalne oświadczenie o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK oraz związanych z tym korzyści, takich jak wpłaty pracodawcy czy dopłaty ze strony Państwa. Środki zgromadzone w PPK podlegają dziedziczeniu.

Przystępujący do programu otrzymują 250 zł wpłaty powitalnej od Państwa, a następnie 240 zł w każdym kolejnym roku posiada planu.

Pracodawcy odprowadzać będą składki w wysokości 1,5% wynagrodzenia brutto na konto pracowników, ale istnieje również możliwość dobrowolnych wpłat dodatkowych przez pracodawcę w wysokości do 2,5% wynagrodzenia brutto pracownika.

Minimalna obowiązkowa składka pracownika wynosi 2% od podstawy na ubezpieczenie społeczne, zaś dodatkowa składka dobrowolna może wynieść kolejne 2% od podstawy.

Wypłata środków zebranych w PPK następuje po osiągnięciu przez pracownika wieku 65 lat, przy czym 25% środków będzie wypłacone jednorazowo, a pozostałe 75% w formie 120 comiesięcznych rat. Fundusze inwestujące powierzone środki będą dopasowane do wieku uczestników Planu, ograniczając ryzyka inwestycyjne wraz z rosnącym wiekiem oszczędzającego.

Ocenia się, że prawu PPK podlegać będzie ok 9 mln pracowników. Z uwagi na przyjęte rozwiązanie automatycznego zapisu do Planu, ocenia się , że w PPK może zauczestniczyć ponad połowa uprawnionych. Aktualnie jednak stan wiedzy – i pracowników, i pracodawców nt PPK jest jeszcze dość niski, a wszelkie szacunki muszą być traktowane bardzo ostrożnie.

W chwili obecnej część pracodawców podjęła działania związane z wprowadzeniem innego typu programu emerytalnego – tzw. Pracowniczych Programów Emerytalnych (PPE), regulowanych osobnymi przepisami, które nie były dotychczas popularne w Polsce, a które uwalniają – przy spełnieniu określonych wymagań – od obowiązku wprowadzenia PPK.

Wprowadzenie PPE może być korzystniejsze dla pracodawcy, ponieważ stanowi on realny benefit, podczas gdy PPK będą postrzegane przez część osób jako dodatkowy „podatek” tj. obligatoryjne, dodatkowe obciążenie zarówno pracowników jak i pracodawców.

Z perspektywy pracodawców istotny jest zarówno wzrost kosztów pracy, jak i dodatkowe obowiązki związane ze zorganizowaniem i zarządzaniem PPK. Z drugiej strony – z perspektywy pracowników również nastąpi spadek wynagrodzenia netto. Z badania przeprowadzonego w listopadzie 2018 przez Willis Towers Watson Polska wynika, iż zdecydowana większość firm nie planuje rekompensować pracownikom spadku płacy netto związanej z wprowadzeniem PPK.