Skip to main content
Artikel | Pensioen Update

Op weg naar een nieuw pensioenstelsel

Retirement
N/A

Door Wichert Hoekert | Juni 12, 2019

Op 5 juni is bij de SER het principe-akkoord tussen kabinet en sociale partners gepresenteerd.

Op 5 juni is bij de SER het principe-akkoord tussen kabinet en sociale partners gepresenteerd. Ook is het SER-advies gepubliceerd onder de titel ‘Naar een nieuw pensioenstelsel’. De kamerbrief is hier te vinden. Voor pensioenfondsen is met name van belang dat de afschaffing van de doorsneesystematiek daarvan uitdrukkelijk onderdeel uitmaakt. Over de aard van het nieuwe contract, maar ook over de compensatie vanwege achteruitgang pensioenvooruitzicht door afschaffing doorsneesystematiek, blijft het akkoord op hoofdlijnen. Duidelijk is wel dat er een nieuwe contractvorm ontstaat, dat daarin marktwaardering bepalend blijft, en dat kortingen boven de 100% in de jaren tot aan de implementatie van het nieuwe contract van de baan zijn. Een stuurgroep samengesteld uit vertegenwoordigers van sociale partners en kabinet zal zich bezighouden met de verdere uitwerking en implementatie.

Nadat het kabinet daartoe op 31 mei een brief stuurde aan de Stichting van de Arbeid en de Sociaal Economische Raad, zijn de besprekingen over de toekomst van het pensioenstelsel heropend. Besprekingen daarover waren in het najaar van 2018 vastgelopen. Het kabinet heeft, ten opzichte van toen, vooral meer concrete toezeggingen gedaan over de AOW-leeftijd. Haast is daarbij geboden omdat een aanpassing in het mechanisme voor aanpassing van de AOW-leeftijd voor 1 juli door beide kamers moet gaan.

Twee andere prominente thema’s zijn de zware beroepen en de zelfstandigen zonder personeel. Als tegemoetkoming aan de zware beroepen, maar feitelijk generiek, is de toezegging gedaan dat vervroegde uittreding mogelijk wordt gemaakt. Daartoe wordt de RVU-boete voor een periode van vijf jaar gedeeltelijk (namelijk tot een jaarlijkse uitkering van 19.000 euro) geschrapt als tot uiterlijk drie jaar wordt vervroegd. Voor zelfstandigen zonder personeel zal de toegang tot de tweede pijler voor pensioenopbouw worden vereenvoudigd. Van verplichtingstelling zal geen sprake zijn. Wel worden zzp’-ers verplicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.

Voor het aanvullende pensioen worden twee nieuwe contractsvormen geïntroduceerd: één op basis van de ambitie-overeenkomst, en één als variant binnen de Wet verbeterde premieregeling. De ambitie-overeenkomst lijkt op de huidige pensioenregelingen, maar zonder garantiestreven en dus ook zonder buffervereisten. In de ambitie-overeenkomst zal indexatie eerder mogelijk zijn, maar zullen ook kortingen eerder aan de orde zijn. De waardering blijft in dat contract gebaseerd op marktwaarde met UFR. Vanwege de aankondiging van de nieuwe contractsvorm, waarin alleen gekort wordt bij dekkingsgraden onder de 100%, zullen aanstaande kortingsmaatregelen onder het huidige stelsel (althans voor zover vanwege aanhoudend dekkingstekort) ook alleen hoeven te worden doorgevoerd als en voor zover de dekkingsgraad onder de 100% ligt.

In alle contractvormen, zowel de bestaande als de nieuwe, zal de doorsneesystematiek vervallen. De opbouw zal per leeftijd moeten worden afgeleid uit de leeftijdsonafhankelijke premie, op basis van de marktwaarde. Effectief gaat de premiedekkingsgraad daardoor naar 100%. Voor fondsen waarvan de huidige premiedekkingsgraad daarvan materieel afwijkt zal dat tot aanvullende effecten leiden. Onze inschatting is dat voortzetting van het huidige contract, voor zover dat een mogelijkheid blijft, voor nieuwe opbouw onaantrekkelijk wordt.

Over de precieze invulling van de afschaffing van de doorsneesystematiek bestaat nog veel onduidelijkheid. In het bijzonder geldt dat voor de financiering van de compensatie van de achteruitgang. Die compensatie is nodig omdat huidige oudere pensioendeelnemers in de toekomst minder gaan opbouwen, zodat hun pensioenvooruitzicht achteruit gaat. In de brief die Koolmees in februari aan de kamer stuurde kondigde hij onder meer aan dat voor de zomer de contouren geschetst zouden moeten zijn van de voorwaarden voor een transitieplan dat sociale partners decentraal zullen moeten opstellen. Het SER-advies bevat daarvoor een negental elementen.

Inmiddels hebben de leden van de diverse vakbonden ingestemd met het akkoord, zodat het vervolg nu aan de stuurgroep is. Behalve op de verdere technische invulling van de contractsvarianten en de compensatiemogelijkheden zal deze stuurgroep zich niet in de laatste plaats ook moeten bezighouden met de (eventuele) omzetting van rechten en aanspraken uit het huidige naar het nieuwe contract. Het is wat Willis Towers Watson betreft verre van vanzelfsprekend dat aanspraken uit het huidige contract één-op-één worden omgezet naar het nieuwe.

Contact Us
Related content tags, list of links Artikel Pensioen Update Pensioen Nederland